Skapgerð
Hjartarhundur er
einstaklega ljúfur, barngóður og yfirvegaður hundur. Hann er yfirleitt
afleitur varðhundur því að tortryggni finnst ekki í hans orðabók.
Innbrotsþjófum yrði heilsað, líkt og öðrum gestum, kurteislega og yfirvegað.
Veiðieðlið er ákaflega sterkt og mikilvægt er að kynna hvolpa snemma fyrir
öðrum heimilisdýrum og gera þeim ljóst að þau eru ekki leyfileg bráð.
Hjartarhundur er
auðveldur í umgengni og það fer furðu lítið fyrir honum á heimili, þrátt fyrir
stærðina. Hann er rólegur og hálfgerð sófakartafla innandyra en breytist í
óþreytandi þeytispjald þegar út er komið. Hann er ánægðastur ef að hann fær
mikla hreyfingu á hverjum degi. Deerhound er yfirleitt hlýðinn og
auðþjálfaður hundur og vill flest fyrir mann gera. Hann verður samt fljótt
leiður á sífelldum endurtekningum eða tilgangslausum skipunum og hefur því
sjaldan náð langt í skipulögðum hlýðnikeppnum
Uppruni og saga
Hjartarhundurinn er ættaður frá hálöndum Skotlands, þar sem hann var um aldaraðir
notaður til að veiða dádýr og hjartardýr. Uppruni tegundarinnar er óljós, eins
og raunin er með flest gömul hundakyn, en elstu heimildir um hraðskreiða,
strýhærða og stóra veiðihunda á þessum slóðum eru síðan 800 A.D. Lýsingar á
tegundinni má finna í ýmsum ritum undir ýmsum nöfnum allt frá 14. öld.
Hjartarhundur var fyrst sýndur í Englandi árið 1860 og opinber ræktunarmarkmið
tegundarinnar voru samþykkt árið 1901.
Útlitseinkenni
Hjartarhundur er líkur greyhound, en er stærri og stórbeinóttari. Æskileg
hæð rakka á herðakamb er um 80 cm og jafnvel enn stærri en tíkurnar eiga að
vera minni, þó helst yfir 72 cm. Feldurinn er grófur og ójafn en mýkri á
höfðinu, bringunni og kviðnum. Í dag eru hjartarhundar alltaf gráir í ýmsum
tilbrigðum; brúngráyrjóttir, svargráir, stálgráir eða ljósgráir. Hvítt merki á
bringu, hvítar tær og hvít týra eru í lagi en aðrir og stærri hvítir flekkir
eru ekki leyfðir. Vaxtarlagið miðast allt við að sameina styrk, hraða og
tignarleika. Brjóstkassinn er djúpur en ekki mjög breiður, höfuðið grannt og
aflangt, kviðurinn uppdreginn, bakið er langt og sveigist eins og spenntur bogi
og hálsinn er langur og sterklegur. Hreyfingarnar eru fyrirhafnarlausar,
hundurinn tekur löng skref og fjaðrar vel. Hjartarhundur nær ekki sama hraða og
greyhound, stærðar sinnar vegna, en er engu að síður ótrúlega hraðskreiður og
lipur.
Umhirða og heilsa
Hjartarhundahvolpar eru oftast þægilegir hvolpar en það er lúmskt erfitt að
koma þeim almennilega á legg. Ótakmarkaður leikur og lausahlaup eru það besta
sem hægt er að bjóða þeim og til að þeir nái fullum þroska er þessi mikla
hreyfing í uppvextinum þeim lífsnauðsynleg. Hjartarhundar eru hraustir og
tiltölulega langlífir miðað við stærð, ná oft 10-12 ára aldri og sumir verða
enn eldri. Það skiptir þó miklu máli að afla sér upplýsinga um heilsufar
forfeðra áður en hvolpur er keyptur því nokkrir alvarlegir sjúkdómar virðast
vera algengari í sumum ættbogum en öðrum.
Suma hjartarhunda þarf að reyta einu sinni til tvisvar á ári til að
feldurinn verði ekki of þykkur og mikill en það er alls ekki algilt og misjafnt
eftir ættum. Gott er að bursta yfir feldinn vikulega en önnur feldhirða er
ónauðsynleg. Best er að baða hann sjaldan enda er það yfirleitt óþarfi,
feldurinn safnar ekki miklum óhreinindum og það er nánast engin “hundalykt” af
honum.
„A most perfect
creature of heaven“
Deerhound hefur aldrei komist í tísku og það er lítil hætta á því að það
gerist, þar sem flestum finnst hann tætingslegur og jafnvel ljótur. Hann er of
stór til að vera þægilegur kjölturakki en heldur ekki nógu ógnandi í útliti til
að höfða til handrukkara og harðjaxla. Deerhound á samt sína hörðu aðdáendur
sem hafa reynt að halda tegundinni óbreyttri og ekki fallið í þá gryfju að gera
hann nútímalegri eða “fallegri” og vonandi breytist það ekki í bráð.
Einn af frægari skáldum Breta, Sir Walter Scott, átti hjartarhunds-blending sem
hét Maida og var honum afar kær. Hann var heillaður af tegundinni og orti svo:
“The staghound weary with the chase,
Lay stretched upon the rushy floor,
And urged in dreams the forest race
From Teviot-stone to Eskdale-moor”.
Hann á einnig heiðurinn á yfirskrift þessarar efnisgreinar, hógværð á
ekki heima í lýsingum á hinum eðla hjartarhundi. Drottningar, hefðarfólk og
skáld hafa heillast af tegundinni í gegnum tíðina og margir hafa fundið sig
knúna til að tjá aðdáun sína í orðum á undan mér og gert það betur. Ég ætla því
að enda þennan pistil á orðum Mrs. “Abbotsford” Armstrong sem skrifaði svo:
“If anyone wants a delightful companion, one who will give all his great
heart’s devotion to his owner, who will either rejoice in the gaiety of a happy
mood, or noting the serious humour of his beloved master, walk with his muzzle
in the hand he so loves, let them before all other breeds, keep and cherish
that most noble, most historic and romantic dog, the Scottish deerhound.”
Heimildir:
J. Cunliffe, Scottish Deerhound, USA
2005
A.N. Hartley, The Deerhound, Peterborough
1972
B. Heidenreich, Your Scottish Derrhound
Primer, Ontario 2005